سېلابونه د طبیعي پېښو له خطرناکو ډولونو څخه دي، چې نه یوازې کورونه، سړکونه او زیربناوې ویجاړوي، بلکې د خلکو روغتیا ته هم جدي ګواښ پېښوي. د سېلابونو له امله اوبه ککړېږي، چاپېریال ناپاک کېږي او د ژوند اساسي اسانتیاوې له منځه ځي، چې دا ټول د بېلابېلو ناروغیو د خپرېدو لپاره مناسب شرایط برابروي.
د سېلابونو پر مهال تر ټولو عامې ناروغۍ هغه دي چې د ککړو اوبو او خرابې حفظ الصحې له امله رامنځته کېږي. نس ناستی، کولرا، ټایفایډ او د معدې نورې ناروغۍ ډېرې لیدل کېږي. سربېره پر دې، ولاړې اوبه د مچانو د زیاتېدو سبب کېږي چې له امله یې ملاریا او ډینګي تبه خپرېږي. د پوستکي ناروغۍ او تنفسي ستونزې هم د لندبل او ناپاک چاپېریال له امله زیاتېږي.
د ناروغیو د خپرېدو اصلي لاملونه د څښاک د اوبو ککړتیا، د فاضله موادو خپرېدل، د تشنابونو له کاره لوېدل او د خلکو په ګڼو ځایونو کې ګډ ژوند دی. کله چې خلک اړ شي په بېړنیو کمپونو یا محدودو ځایونو کې ژوند وکړي، نو ناروغۍ په چټکۍ سره له یوه کس څخه بل ته لېږدېږي. همدارنګه، د روغتیايي خدمتونو کمښت او د درملو نشتوالی وضعیت لا پسې خرابوي.
د دې ستونزو د مخنیوي لپاره اړینه ده، چې خلک تر وسه پاکې اوبه وکاروي او که اړتیا وي، اوبه وایشوي یا فلټر کړي. د لاسونو منظم مینځل، د خوړو پاک ساتل او د چاپېریال نظافت ساتل ډېر مهم دي. باید هڅه وشي چې ولاړې اوبه له منځه یوړل شي تر څو د مچانو د زیاتېدو مخه ونیول شي. همدارنګه، د واکسین پروګرامونه او بیړنۍ روغتیايي مرستې کولی شي د ناروغیو د خپرېدو په کنټرول کې مهم رول ولوبوي.
په دې برخه کې د حکومت او مرستندویه ادارو رول هم ډېر مهم دی. هغوی باید پاکې اوبه، درمل او روغتیايي خدمتونه په وخت برابر کړي او د عامه پوهاوي پروګرامونه پلي کړي. سیار روغتیايي ټیمونه کولی شي هغو سیمو ته ورسېږي چې روغتیايي مرکزونه نه لري او خلکو ته اړینې درملنې برابرې کړي.
په پایله کې، سېلابونه یوازې فزیکي ویجاړۍ نه رامنځته کوي، بلکې د عامې روغتیا لپاره هم جدي خطر دی. که خلک او ادارې په ګډه کار وکړي او لازم تدابیر ونیسي، د ناروغیو د خپرېدو مخه نیول کېدای شي او د خلکو ژوند خوندي ساتل کېدای شي.
